‌دوستم حمید اخیراً توئیت کرده بود:

یکی از همکارام که تا پیش از این تجربه‌ی خیلی بدی از معاشرت با هم‌دانشگاهیام داشته، بهم گفت که معاشرتمون نظرشو نسبت به کلیت آدمایی که اونجا درس خوندن تغییر داده.
این بازخورد برام حس خیلی خوبی داشت.

— Hamid Hashemi (@HamidH97) July 28, 2025

دیدم فرصت خوبیه که به بهانه‌ی توئیت حمید، یکی از سوال‌هایی که همیشه برام مطرح بوده رو اینجا دقیق‌تر بنویسیم. خواسته یا ناخواسته، رفتار ما معمولاً خیلی راحت توسط دیگران به کل افراد کامیونیتی‌هایی که در اون‌ها عضو هستم تعمیم داده می‌شه. در نتیجه، این موضوع باعث می‌شه که رفتار من، سایر افرادی که با من هم‌کامیونیتی هستند رو تحت تاثیر قرار بده. موضوع زمانی پیچیده‌تر می‌شه که عضویت من در تعدادی از این کامیونیتی‌ها ناخواسته بوده و ممکنه من نسبت به اون‌ها بی‌اهمیت باشم. مشابهاً، از اون طرف هم رفتار دیگران داره زندگی من رو به سبب هم‌کامیونیتی بودن (مثلاً ایرانی‌بودن، هم‌دانشگاهی‌بودن، هم‌شرکتی‌بودن و …) تحت تاثیر قرار می‌ده و این موضوع گاهی می‌تونه آزاردهنده بشه.

شاید خوب باشه چندتا مثال دم‌دستی بزنم. فرض کنید که یک ایرانی، آفر دکتری یک استاد از دانشگاه X رو همزمان با آفر دیگه‌ای از دانشگاه Y اکسپت کنه و مادامی که ویزای مربوط به دانشگاه X اومد، به استاد دانشگاه Y بگه که دیگه تمایلی نداره به گروهشون ملحق بشه. این موضوع با احتمال خوبی باعث می‌شه که استاد دانشگاه Y، نسبت به گرفتن دانشجوی ایرانی سخت‌گیر بشه یا حتی دیگه دانشجوی ایرانی نگیره. مشابهاً، عملکرد خوب یه دانشجوی ایرانی با بک‌گراند دانشجوی فلان دانشگاه بودن در دوره‌ی کارشناسی یا کارشناسی ارشد (در این مثال کامیونیتی هم دانشگاهه و هم ملیت)، می‌تونه باعث بشه که استاد راهنمای اون فرد در سال‌های آتی تعداد بیش‌تری دانشجوی ایرانی با همون بک‌گراند بگیره یا عملکرد ضعیف همون فرد، این موضوع رو به شکل منفی تحت‌الشعاع قرار می‌ده. تو اون مثالی هم که حمید زده، همکارش چندتا تجربه‌ی منفی از هم‌دانشگاهی‌های سابق حمید داشته و یه تصویر منفی براش شکل گرفته بوده و حالا که اون فرد با حمید معاشرت کرده، نظرش نسبت به آدم‌های اون دانشگاه تغییر کرده. به صورت کلی‌تر، بیش‌تر آدم‌ها با چند نفر آدم محدود از یک کامیونیتی (ملیت، شغل، تحصیل و …) ارتباط می‌گیرند و خب مبتنی بر اون تعاملات تصویرشون رو از اون کامیونیتی شکل می‌دن. در واقع اون تجربه‌های پیشین باعث می‌شه تصمیم بگیرند در برخورد با افراد جدید اون کامیونیتی به چه شکلی برخورد کنند.

حالا سوالی که اینجا به وجود میاد اینه که ما تا چه میزان در قبالِ سایرِ افرادِ کامیونیتی‌هایی که در اون‌ها عضو هستیم مسئولیم؟ مخصوصاً زمانی که خودمون انتخاب نکردیم عضو اون کامیونیتی باشیم. چه رفتار‌های مغایر با هویت کامیونیتی‌ای که عضوشیم مجازه که از ما سر بزنه و به حوز‌ه‌ی تصمیمات شخصی ما برمی‌گرده و چه تصمیم‌هایی به سبب عضویت در یک کامیونیتی، دیگه شخصی محسوب نمی‌شه؟ به طور دقیق‌تر، انجام دادن یا ندادن کدوم رفتارهاست که از منظر شخصی (و بدون در نظر گرفتن عضویت در یک کامیونیتی) اخلاقاً هیچ مشکلی نداره و اصلاً زندگی فردی یک شخصه ولی انجام همون رفتارها به سبب عضویت در یک کامیونیتی دیگه می‌تونه اخلاقاً نادرست تلقی بشه؟ حس می‌کنم گاهی تعیین این مرز اونقدر راحت نیست.